HAYÂ ve UTANMAK

tarafından
102
HAYÂ ve UTANMAK

HAYÂ ve UTANMAK

Hayâ insana, insanlığını hatırlatan ve doğru konuşmak, doğru davranmak ve yapmadığını söylemekten uzak olması gerektiğini ve de iyi olmayı adeta öğütler nitelikte yaratıcının verdiği muhteşem bir özelliktir. Utanmak da aynen hayâ gibi önemli bir diğer özelliktir. Bu iki özellik o kadar önemlidir ki insanın mahcubiyetini yüzüne yansıtır ve aynı zamanda Ahlakının da göstergelerindendir. İnsan bu duygu ve özelliklerini koruduğu sürece diğer hemcinslerine ve yaratıcısına karşı daha dikkatli davranır. Söylediklerinde, yaptıklarında, yapmadıklarında veya düşündüklerinde bile hayâ ve utanmayı göz önüne alarak hareket eder. Hayâ ile Utanma ikiz kardeştirler.

Gel gelelim ki bir çoğumuz hayâ ve utanmayı küfürlü ve ağzı bozuk konuşmak olarak veya büyüklerine karşı ses yükseltmek, onların olduğu yerde konuşmak yada bildiğini ortaya koymak gibi bir cüret sergilediğinde bu duyguları hatırlar deriz ki; insanda biraz haya ve utanma olur. Yada bir insanın birilerini kandırması, yalanlar söylemesi, aralarını bozması ve sonrada hiçbir şey olmamış gibi davranması olarak da görürüz. Elbette ki bunlarda doğrudur. Ancak konunun mahiyetine tam anlamıyla bunlarla ulaşmak mümkün olmaz.

Etrafımıza bakınca yalan konuşan, yapmadığını yaptım diye söyleyen, yaptıklarını inkâr eden veya kısa süre içinde sanki başkası yapmış gibi şikâyet edenlere o kadar fazla rastlar olduk ki; Hayâ ve utanma duyguları insandan alındı mı? Diye düşünmeden edemiyoruz. Siyasilere bakınca yüzlerini seslerini görüp duymayı artık midemiz kaldırmaz hale gelmiş durumda. Sadece onlar mı? Tabi ki hayır sözüm ona dindar kesimlere bakıyoruz işlerine geldiği gibi din icat edip sonra hak-hukuk-adalet-ilahi nizam-hesap vs güzelliklerden dem vururlar ama kendilerinde bunun eseri pekte bulunmaz. Ya başka yok mu? Demeyin; Olmaz mı o kadar çok ki ticaret erbabı övünerek yalansız iş olmaz derken; Eğitimciler, düşünürler, medya mensupları, aydınlar bildikleri bilmedikleri her şeye konuşlar. Bunları çok fazla uzatabiliriz ama bu kadarı yeterli anladınız zaten…

Peki bunca zihinsel ve ahlaki çöplerle dolmuş toplumda faydalı işler yapmak, fikir üretmek, insan yetiştirmek konularına değinenlere rastlanır mı? Elbette ki istisnalar vardır. Ancak Sözün hasılı kelamı hayâ ve utanmadan uzak her birey ve toplum yaşarken ölmüş demektir….

İzzet CAF 02.Mayıs 2019 /23:20